Dersim’in Pülümür ilçesine bağlı Kızılmescit köyünün Tanrıverdi (Hanikan) mezrasında bulunan Pir-e Hanikan ziyaretgâhında yaklaşık 60 yıl sonra cem tutuldu. Erzincan, Yedisu, Kiğı, Pülümür ve çevre yerlerden gelenler ziyaretgâha saatler süren yolculuklarla ulaşırken, Kızılmescit ile Tanrıverdi mezrası arasında doğrudan yol bulunmaması nedeniyle ulaşım Kiğı üzerinden sağlanıyor.
Pir-e Hanikan ziyaretgâhı, Dersim’in Pülümür ilçesine bağlı Kızılmescit köyünün Tanrıverdi, diğer adıyla Hanikan, mezrasında bulunuyor. Mezra, bağlı olduğu Kızılmescit köyüne oldukça yakın olmasına rağmen iki yerleşim arasında doğrudan ulaşımı sağlayan bir yol bulunmuyor.
Bu nedenle Pülümür’den Kızılmescit’e kadar ulaşanlar, ziyaretgâhın bulunduğu Tanrıverdi mezrasına doğrudan geçemiyor. Ziyaretgâha ulaşım Bingöl’ün Kiğı ilçesi üzerinden sağlanıyor. Kiğı’dan mezraya uzanan yaklaşık 25 kilometrelik yol ise büyük ölçüde stabilize ve bozuk.
Bunun sonucu olarak kendi köyünün mezrasındaki ziyaretgâha ulaşmak isteyen yurttaşlar, kısa bir bağlantı yerine saatler süren güzergâhları kullanmak zorunda kalıyor. Erzincan’dan gelenler de uzun bir yolculuğun ardından ziyaretgâha ulaşıyor. Dersim kent merkezinden yapılan yolculuk ise yaklaşık dört saat sürüyor.
Bölgedeki ulaşım sorunu Kiğı-Yedisu güzergâhında yıllardır tamamlanamayan yol nedeniyle de devam ediyor. Ancak Pir-e Hanikan’a ulaşımın önündeki en temel sorun, Kızılmescit ile Tanrıverdi arasındaki doğrudan bağlantının bulunmaması.
Yaklaşık 60 yıl sonra cem
Ulaşım güçlüğüne rağmen bu yıl Pir-e Hanikan ziyaretgâhında yaklaşık 60 yıl aradan sonra yeniden cem tutuldu. Erzincan, Yedisu, Kiğı, Pülümür ve çevre yerlerden gelenlerin yanı sıra inanç önderleri de cemde bir araya geldi. Cem erkânında niyazlar edildi, lokmalar paylaşıldı.
Pir-e Hanikan, yöre halkı ve Aleviler açısından önemli bir ziyaret ve inanç mekânı olarak biliniyor. Uzun yıllar sonra burada cem tutulması, farklı yerleşimlerde yaşayan insanların ortak inanç ve hafıza etrafında yeniden buluşmasını sağladı.
“İki kilometrelik bağlantı yapılırsa Pülümür’e yaklaşık 50 kilometre”
Pir-e Hanikan’ın torunlarından ve Kiğı Cemevi Başkanı Hüseyin Sözeri, cem buluşmasının yaklaşık 60 yıl sonra gerçekleştiğini söyledi.
“Bugün burada yaklaşık 60 yıl sonra canlarla böyle cem olduk. Güzel oldu, güzel geçti” diyen Sözeri, Erzincan, Yedisu, Bingöl ve farklı bölgelerden insanların ziyaretgâha geldiğini belirtti.
Kızılmescit ile Tanrıverdi arasındaki bağlantının yapılması halinde ulaşımın büyük ölçüde kısalacağını belirten Sözeri, “Biz Pülümür Merkez’e gitmek için buradan kestirmeden şu an iki kilometrelik bağlantı yolumuz yapılırsa mesafe yaklaşık 50 kilometreye düşer. Ama bu yol olmadığı için Pülümür Merkez’e gitmek adına Kiğı, Elazığ Karakoçan, Kovancılar ve Tunceli üzerinden dolanıyoruz. Bu da yaklaşık 300 kilometrelik bir yol” dedi.
Sözeri, uzun güzergâhların ulaşım maliyetlerini artırdığını ve insanların ziyaretgâha gelmesini zorlaştırdığını belirterek bağlantı yolunun yapılmasını istedi.
“Beş saatlik yolun ardından geldik”
Erzincan’dan ceme katılan Egeberk Sünmez, ziyaretgâha ulaşmak için sabah erken saatlerde yola çıktıklarını ve yaklaşık beş saat sonra bölgeye vardıklarını söyledi.
“Beş saatlik yolculuğun ardından buraya geldik. Yol çok uzun. Normalde kısa bir güzergâh var fakat baraj yolu kapattığı için millet buraya gelebilmek adına mecburen uzun yolu tercih ediyor” diyen Sünmez, yolun zorluğuna rağmen insanların Pir-e Hanikan’a gelmek için çaba gösterdiğini belirtti.
Erzincan’da cemlere ve çevre köylerdeki ziyaretlere katıldığını belirten Sünmez, yaklaşık 60 yıl sonra Pir-e Hanikan’da yeniden cem tutulmasının kendisi için de anlamlı olduğunu vurguladı: “Değerlerimizi yaşatmak bizim için önemli. Dedelerimiz bize yol gösteriyor. 60 sene sonra ilk defa burada cem tutuldu, güzel bir atmosfer vardı.”
“Daha güzel bir yol yapılsın”
Erzincan’dan gelen Şenay İpek de yolculuğun zorluğuna dikkat çekti.
“Bayağı zorlu bir süreç takip etti bizi Erzincan’dan geldiğimiz için. Yolların biraz daha iyi olmasını, yapılmasını istiyoruz” diyen İpek, Pir-e Hanikan’da bulunmanın önemine değindi.
İpek, “Böyle bir zatın huzurunda bulunmak her zaman bizim için onurdur, gururdur. O yüzden daha güzel bir yol yapılsın, daha iyi şartlarda her yerden, her yöreden gelebilelim” ifadelerini kullandı.
“Yollarımız güzel olsa daha sık geliriz”
Kiğı’da yaşayan ve ceme katılan Gülçimen Ölmez, ulaşım koşullarının ziyaretgâha gelişlerini sınırlandırdığını söyledi.
“Burası bir inanç merkezi. İnancımız gereği geldik. Yollarımız güzel olsa daha sık gelmeye çalışırız, her zaman ziyaret etmek isteriz. Ancak yollar bozuk olduğu ve aracımız bulunmadığı için sürekli gelip gidemiyoruz” diyen Ölmez, cem buluşmasının kendileri açısından önemli bir vesile olduğunu belirtti.
Ölmez, “Çok memnun kaldık. En azından insanları tanıdık, kaynaştık” dedi.
“Tanrıverdi ile Kızılmescit’in bağlantısı yok”
Kızılmescit Köyü Muhtarı Yücel Ökçü, yaklaşık 60 yıl sonra yeniden cem tutulduğunu belirtti. “Yaklaşık 60 senedir ilk defa burada böyle güzel bir cem yapıyoruz. Yedisu’dan, Erzincan’dan, Pülümür’den, Kiğı’dan canlarla birleştik. Cem yaptık, niyaz olduk Pir-e Hanikan Türbesi’nde” diyen Ökçü, cem buluşmasına katkı sunanlara teşekkür etti.
Tanrıverdi mezrası ile Kızılmescit arasındaki yol bağlantısının bulunmadığını belirten Ökçü, konuyu yetkililere ilettiğini aktardı.
Ökçü, Tunceli Valisi ve Pülümür Kaymakamı ile görüştüğünü ve bağlantı yolunun yapılacağı yönünde kendisine söz verildiğini belirterek, “En kısa zamanda açacaklarını söylediler. Dozerler gönderip bağlantı yapacaklarını belirttiler. Umarım en kısa zamanda bu çalışma tamamlanır” ifadelerini kullandı.
Fatma Temel/Gazete Perperik
