Karakoçan’da açtığı küçük atölyede yöresel şalvar, elbise ve etnik desenli çantalar üreten Hanım Kocaman Genlik, kendi çabasıyla öğrendiği dikiş mesleğini bölgenin kültürel mirasını yaşatmanın bir aracına dönüştürdü. Kendi imkanlarıyla başladığı yolculukta bugün farklı yörelere özgü modeller hazırlayan Genlik, kadınlara ve gençlere de üretmekten vazgeçmemeleri çağrısında bulundu.
Elazığ’ın Karakoçan ilçesinde etnik giyim üzerine üretim yapan Hanım Kocaman Genlik; dikişle tanışma serüveninden kendi atölyesini kurma sürecine, yöresel kıyafetlere gösterilen ilgiden kadın emeğinin gücüne uzanan hikâyesini Gazete Perperik’e anlattı. Şalvar, yöresel elbise ve etnik desenli çantalar üreten Genlik, yaptığı işi yalnızca bir meslek değil, aynı zamanda kültürel mirası geleceğe taşımanın bir yolu olarak görüyor.
Çocuklukta Başlayan El Emeği Tutkusu
1983 yılında Karakoçan’ın Bazlama köyünde dünyaya gelen Genlik, lise eğitiminin ardından çalışma hayatına atıldı. Konfeksiyon mağazasında satış danışmanlığı, ardından sağlık ve sigorta sektörlerinde görev alan Genlik, üç çocuğunun doğumunun ardından kendisini yeniden geliştirmek üzere harekete geçti.
Üretim tutkusunun temellerinin çocukluk yıllarında atıldığını belirten Genlik, o günleri şu sözlerle anımsıyor:
“Annem halı dokur, örgü örerdi. Ben de yanında iğne ve iplikle uğraşmayı çok severdim. Aslında bu merakım çocukluğuma dayanıyor.”
Küpelerini Bozdurdu, Gece Yarısı Eski Çarşaflarla Dikiş Yaptı
Dikiş öğrenme sürecine Karakoçan Halk Eğitim Merkezi’nde başlayan Genlik, kısa süre sonra aldığı eğitimin tek başına yeterli olmayacağını fark etti. İlk dikiş makinesini alabilmek için küpelerini ve yüzüğünü sattığını dile getiren Genlik, evde eski çarşaflar üzerinde çalışarak kendisini geliştirdi:
“Kursta her şeyi öğrenemeyeceğimi anlayınca kendime bir makine aldım ve evde eski çarşaflarla pratik yapmaya başladım. Çocuklar uyuduktan sonra gece 11’de makinenin başına geçer, bazen sabah 8’e kadar çalışırdım. İnternetten videolar izledim; denedim ve öğrendim.”
“Sadece Dikiş Değil, Kültürümüzü İşlemek İstedim”
Üretimini yalnızca kıyafet dikmekle sınırlandırmayan Genlik, zamanla bölgenin kültürel dokusunu çalışmalarına yansıtmaya karar verdi. Mardin, Nusaybin ve Van gibi merkezleri gezerek farklı kumaşları ve geleneksel kesimleri yerinde inceledi. Edindiği gözlemleri kendi atölyesindeki üretime aktaran Genlik, kültürel motifi merkeze aldığını vurguluyor:
“İşin içine girince sadece dikiş yapmak istemedim. Bizi anlatan kültürümüzü, yaşam biçimimizi ve geleneksel motiflerimizi mutlaka yaptığım işe katmam gerektiğini düşündüm.”
Şalvarlara İlgi Yoğun: “Dersim Canlı Renkleri, Karakoçan Sade Tonları Sever”
Bölge halkının yöresel kıyafetlere gösterdiği ilgiden oldukça memnun olan Genlik, ürün yelpazesini bölgesel beğenilere göre şekillendiriyor. Dersim ve Elazığ yörelerinin giyim kültüründeki farklılıklara dikkat çeken Genlik, müşteri portföyünü şu sözlerle özetliyor:
“Karakoçan’da daha sade renkler tercih edilirken, Dersim’den gelen kadınlar sarı ve turuncu gibi canlı renkleri seviyor. Ben de üretimi buna göre şekillendiriyorum. Dersim’e özgü dar kesim modeller de var, Elazığ tarafında kullanılan daha dökümlü ve geniş kesimler de…”
Atölyesini açtıktan sonra vitrine astığı modellerin kısa sürede dikkat çektiğini belirten Genlik, zamanla farklı kentlerden de siparişler almaya başladığını söyledi.
“Hiçbir Şey İçin Geç Değil”
Atölyeyi kurma aşamasında çevresindekilerin tereddütle yaklaştığını ancak zamanla ailesinin en büyük destekçisine dönüştüğünü vurgulayan Genlik, kadınlara ve gençlere şu çağrıda bulundu:
“Hiçbir şey için geç değil. Herkes başarabilir. Bu durum sadece dikiş için değil, insanın peşinden gitmek istediği her hayal için geçerli. Çok çalışınca üstesinden gelinemeyecek hiçbir şey yok.”
Üretim sürecinin kendisine ekonomik ve sosyal özgürlük kazandırdığını dile getiren Genlik, kadın emeğinin dönüştürücü gücüne inandığını belirterek, elde ettiği bu tecrübeyle çocuklarına da rol model olmayı hedeflediğini sözlerine ekledi.
Hasret Temel/Gazete Perperik
