İnsan Hakları Derneği (İHD) Dersim Şubesi, çözüm sürecine ilişkin yaptığı açıklamada kalıcı barışın sağlanabilmesi için demokratikleşme, hukuki güvenceler, bağımsız izleme mekanizması ve geçmişle yüzleşmenin önemine dikkat çekerek hükümete beş başlıkta acil adım atma çağrısında bulundu.
İnsan Hakları Derneği (İHD) Dersim Şubesi, çözüm sürecine ilişkin Seyit Rıza Meydanı’nda basın açıklaması yaptı. Açıklamaya siyasi parti ve kurum temsilcileri, İHD üye ve yöneticileri ile çok sayıda kişi katıldı. Açıklama metnini İHD Dersim Şube Eş Başkanı Nurşat Yeşil okudu.
“Çözüm Süreci İçin Acilen Atılması Gereken 5 Adım” başlığıyla yapılan açıklamada, TBMM Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu tarafından kabul edilen rapor ile 18 Ağustos 2026’da yayımlanan 7595 sayılı Kanun değerlendirildi.
Kanunun çözüm süreci açısından önemli bir adım olduğu belirtilen açıklamada, ifade ve protesto hakkı, medya özgürlüğü, muhalefete ve sivil topluma yönelik siyasi operasyonlar gibi alanlarda yaşanan ihlallerin adaletsizliği derinleştirdiği ve toplumda güvensizlik yarattığı kaydedildi.
Yeşil, barış sürecinin başarılı olabilmesi için demokratikleşme ve hukuksal reformlarla desteklenmesi gerektiğini belirterek Birleşmiş Milletlerin çatışma çözümüne ilişkin rehberlerinde de kapsayıcılık, güven artırıcı adımlar, hukuki güvenceler ve geçmiş ihlallerle yüzleşmenin kalıcı barış açısından önemine dikkat çekildiğini aktardı.
Açıklamada ilk olarak 7595 sayılı Kanun’un uygulanma sürecinin şeffaf ve denetlenebilir olması gerektiği belirtildi. Silahsızlanma ve tasfiye sürecinde izlenecek kriterlerin kamuoyuna açıklanmasını isteyen Yeşil, tespit ve teyit süreçlerinin sonuçlarının düzenli paylaşılması ve TBMM denetiminin etkili biçimde işletilmesi gerektiğini kaydetti.
Kanunun kapsamı ve hukuki sonuçlarına ilişkin belirsizliklerin giderilmesi gerektiğini de belirten Yeşil, kanundan yararlanma koşullarının açık ve objektif kriterlere bağlanmasını istedi. Benzer hukuki durumdaki kişiler arasında ayrımcılığa yol açabilecek uygulamaların önlenmesi gerektiğini ifade eden Yeşil, geri dönenlerin barınma, sağlık, ekonomik ve sosyal yaşama katılımı konusunda gerekli güvencelerin oluşturulması çağrısında bulundu.
Demokratikleşme adımlarının silahsızlanma koşuluna bağlanmadan hayata geçirilmesi gerektiğini vurgulayan Yeşil, kayyum uygulamalarına son verilmesini ve seçilmiş belediye başkanlarının görevlerine iade edilmesini istedi. Yeşil, AİHM ve AYM kararlarının eksiksiz uygulanması, İnfaz Kanunu’nun uluslararası standartlara uygun biçimde yeniden düzenlenmesi ve hasta mahpusların serbest bırakılması gerektiğini belirtti. İfade, örgütlenme, toplantı ve gösteri özgürlüklerinin güvence altına alınması ile Kürt kimliği, dili ve kültürüyle ilgili sorunların demokratik siyaset içerisinde ele alınması gerektiğini de kaydetti.
İzleme mekanizması ve geçmişle yüzleşme vurgusu
Sürecin izlenmesine ilişkin mekanizmanın bağımsızlık, çoğulculuk ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda güçlendirilmesini isteyen Yeşil, sürecin yalnızca güvenlik kurumlarının değerlendirmelerine bırakılmaması gerektiğini ifade etti. TBMM İzleme Komisyonunun düzenli bilgi alması, değerlendirmelerini kamuoyuyla paylaşması ve insan hakları örgütleri, akademisyenler, barolar ile sivil toplum kuruluşlarının sürece katılımının sağlanması gerektiğini belirtti.
Açıklamada son olarak hakikat, adalet, yüzleşme ve toplumsal onarım başlıklarının çözüm sürecinin bir parçası olması gerektiği vurgulandı. Yeşil, zorla kaybetmeler ve faili meçhul cinayetlerin aydınlatılması için etkili soruşturma ve hakikate erişim mekanizmalarının oluşturulmasını istedi. Çatışmadan etkilenen bölgelerde sosyal, ekonomik ve psikolojik onarım programlarının geliştirilmesi gerektiğini belirten Yeşil, kadınların, gençlerin ve mağdur ailelerinin sürece katılımının sağlanması çağrısında bulundu.
“Toplumsal onarımı amaçlayan bir toplumsal barış programının oluşturulsun”
Açıklamanın sonuç bölümünde 7595 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesiyle kalıcı barışın kurulmasının aynı şey olmadığına dikkat çekildi. Silahsızlanma ve tasfiye sürecinin demokratikleşme reformları, etkili Meclis denetimi ve geçmişle yüzleşme süreçleriyle birlikte ele alınması gerektiği belirtildi.
Açıklamada, siyasi katılım, temel haklar, yerel demokrasi ve eşit yurttaşlığı esas alan bir demokratikleşme programı ile hakikat, adalet, yüzleşme, mağdurların hakları ve toplumsal onarımı amaçlayan bir toplumsal barış programının oluşturulması istendi.
İHD Dersim Şubesi, çözüm sürecinin yalnızca silahlı çatışmanın sona ermesiyle sınırlı kalmaması ve kalıcı demokratik barışa dönüşmesi için hükümeti daha fazla cesaret ve sorumluluk almaya davet etti.
HABER MERKEZİ





