1994 yılında boşaltılan köyüne yıllar sonra geri dönen Hıdır Kanar, yol, mera ve üretim sorunlarının çözülmesini, gençlerin köylerine dönebilmeleri için ise destek sağlanmasını istedi.
1990’lı yıllarda zorunlu göç politikaları nedeniyle boşaltılan köylerden biri olan Ovacık ilçesine bağlı Şahverdi köyünde yaşam, aradan geçen yıllara rağmen hâlâ pek çok sorunla sürüyor. Yıllar sonra köylerine geri dönen yurttaşlar, üretim yapabilmek ve hayvancılığı sürdürebilmek için yol, mera ve tarımsal destek eksikliğiyle mücadele ediyor. Köy sakinlerinden Hıdır Kanar, yaşadıkları güçlükleri anlatarak, köylerin yeniden canlanabilmesi için özellikle gençlerin dönüşünü sağlayacak destek politikalarının hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.
1990’lı yıllarda Dersim’de yüzlerce köy ve mezra güvenlik politikaları kapsamında boşaltıldı. Binlerce kişi doğduğu topraklardan ayrılarak kentlere göç etmek zorunda kaldı. Aradan geçen yaklaşık otuz yılın ardından bazı aileler köylerine dönse de altyapı eksiklikleri, üretim olanaklarının yetersizliği ve ekonomik koşullar nedeniyle birçok köy eski nüfusuna ulaşamadı.
Ovacık’ın Şahverdi köyü de bu köylerden biri. Hayvancılıkla geçimini sağlamaya çalışan köylüler, geri dönüşün yalnızca evlere dönmek anlamına gelmediğini; üretimin yeniden kurulabilmesi için ciddi desteklere ihtiyaç duyulduğunu dile getiriyor.
“90 haneden bugün 30-40 hane kaldı”
Şahverdi köyünde yaşayan Hıdır Kanar, köyün boşaltılmadan önce yaklaşık 90 haneden oluştuğunu, bugün ise ancak 30-40 hanenin köye gelebildiğini söyledi.
Kanar, yıllar içinde köyün nüfusunun önemli ölçüde azaldığını belirterek, üretimin de eski düzeyine ulaşamadığını ifade etti. Tarım arazilerinin büyük bölümünün ekilemediğini söyleyen Kanar, ekonomik nedenlerle köylülerin yalnızca kendi ihtiyaçlarını karşılayacak kadar üretim yapabildiğini anlattı.
“Eskiden herkes üretirdi” diyen Kanar, bugün ise tohum ve girdi maliyetlerinin yüksekliği nedeniyle birçok tarlanın boş kaldığını belirterek, “Millet tohum bulamıyor. Ancak biraz domates, biber, salatalık, fasulye ekiyor. O da kendi ihtiyacına yetiyor” ifadelerini kullandı.
“Yollarımız yapılmadı, meralarımızı kullanamıyoruz”
Köyün en önemli geçim kaynaklarından birinin hayvancılık olduğunu belirten Kanar, buna rağmen yıllardır çözülmeyen altyapı sorunlarının yaşamı zorlaştırdığını söyledi.
Köy yollarının yeterli olmadığını ifade eden Kanar, üretimin önündeki en büyük engellerden birinin ise mera sorunu olduğunu dile getirdi. Köy meralarının yaylacılara tahsis edildiğini belirten Kanar, bu durumun hayvancılık yapan aileleri olumsuz etkilediğini söyledi.
Kanar, “Hayvanlarımız var ama meralar konusunda sıkıntı yaşıyoruz. Köyde üretim yapmak isteyen insanların önünün açılması gerekiyor.” dedi.
“Dokuz yıl sonra köyümüze geri döndük”
1994 yılında köyü terk etmek zorunda kaldıklarını anlatan Kanar, yıllar sonra yeniden doğduğu topraklara dönme kararı aldıklarını belirtti.
Zorunlu göçün yalnızca evlerinden ayrılmak anlamına gelmediğini ifade eden Kanar, geride bırakılan yaşamın izlerinin bugün de sürdüğünü söyledi.
“Dokuz yıl sonra geri döndük. Burası bizim memleketimiz. Dedemiz de burada öldü, babamız da burada öldü. Biz de kendi köyümüzde yaşamak istedik.” diyen Kanar, köylerine dönmelerine rağmen yaşam koşullarının hâlâ ağır olduğunu dile getirdi.
“Gençler köyüne dönebilsin”
Kanar, köylerin yeniden canlanmasının ancak üretimin desteklenmesiyle mümkün olacağını belirterek devletin kırsala yönelik daha güçlü politikalar geliştirmesi gerektiğini söyledi.
Kırsalda yaşayan yurttaşlara hayvancılık ve tarım desteği verilmesini isteyen Kanar, şunları kaydetti:
“Millete destek olsunlar. Kredi versinler. Arı versinler, koyun versinler, inek versinler. Gençler köyüne geri dönsün. Biz yaşlandık ama çocuklarımız burada üretim yapsın.”
Barış ve huzur ortamının kırsalda yaşamı doğrudan etkilediğini de vurgulayan Kanar, insanların köylerine güven içinde dönebileceği koşulların oluşturulmasının önemine dikkat çekti.
Özkan ULUCAN/Gazete Perperik
